Góc học tập Phân tích cơ bản

Áp dụng Lý thuyết trò chơi vào thị trường tiền điện tử

single-image

Lý thuyết trò chơi là nền tảng cho sự phát triển của tiền điện tử và là một trong những lý do giúp Bitcoin phát triển mạnh mẽ trong hơn một thập kỷ, kể cả khi đã từng có vô vàn nỗ lực phá hoại. Bài viết này của mình sẽ đi vào tìm hiểu Lý thuyết trò chơi là gì, và nó đã giúp gì cho thị trường tiền mã hóa.

 

Lý thuyết trò chơi là gì?

Về cơ bản, “lý thuyết trò chơi” là tên gọi một nhánh của Toán học ứng dụng được sử dụng để nghiên cứu hành vi của con người dựa trên việc ra quyết định hợp lý. Ban đầu lý thuyết trò chơi được phát triển như là một công cụ để nghiên cứu hành vi kinh tế học để điều tra hành vi của các doanh nghiệp, thị trường và người tiêu dùng, nhưng hiện đang được áp dụng rộng rãi trong các lĩnh vực nghiên cứu khác. Do đó, các mô hình lý thuyết trò chơi có thể được sử dụng như một công cụ để kiểm tra hành vi tiềm năng của các tác nhân tương tác và suy luận kết quả tiềm năng từ các hành động của đối thủ, trong các trường hợp được xác định trước. Các mô hình cũng có thể được áp dụng trong nghiên cứu rộng rãi về chính trị, xã hội học, tâm lý học và triết học. Mô hình ví dụ nổi tiếng nhất của Lý thuyết trò chơi là Song đề Tù nhân

 

Song đề tù nhân

Song đề tù nhân là một trong những ví dụ phổ biến nhất của mô hình lý thuyết trò chơi. Nó minh họa một trường hợp trong đó 2 tù nhân (A và B) đang bị thẩm vấn sau khi bị bắt. Mỗi tên tù nhân bị thẩm vấn trong một phòng riêng và không thể liên lạc với nhau.

Các công tố viên cố gắng thuyết phục những tên tội phạm để chúng làm chứng chống lại nhau như một cách để giảm án. Nếu A làm chứng chống lại B, anh ta được tự do và B đi tù 3 năm (và ngược lại). Tuy nhiên, nếu cả hai phản bội và làm chứng chống lại nhau, cả hai đều bị tù 2 năm. Cuối cùng, nếu cả A và B quyết định không phản bội nhau và giữ im lặng, chúng sẽ chỉ bị kết án 1 năm tù do không có đủ bằng chứng.

Do đó, ta sẽ có các kết quả có thể xảy ra sau đây (dựa trên quyết định cá nhân của tù  nhân A và B):

 

 

B đổ tội B im lặng
A đổ tội Cả 2 lãnh 2 năm tù A được thả, B lãnh 3 năm tù
A im lặng B được thả, A lãnh 3 năm tù Cả 2 lãnh 1 năm tù

Rõ ràng, lựa chọn tối ưu cho A (hoặc B) là đổ tội cho người kia và được tự do, nhưng điều đó đòi hỏi người kia phải giữ im lặng tuy nhiên không có cách nào biết được lựa chọn của người còn lại. Đối mặt với một cơ hội tốt, những tù nhân lý trí có lẽ sẽ chọn hành động vì lợi ích cá nhân và phản bội người khác. Nhưng nếu cả A và B phản bội nhau, họ đều sẽ lãnh 2 năm tù và đó không thực sự là kết quả tối ưu nhất. Do đó, lựa chọn tốt nhất là hợp tác với nhau giữ im lặng và chỉ nhận phải lãnh 1 năm tù thay vì 2.

Song đề tù nhân có nhiều biến thể, nhưng ví dụ đơn giản này thể hiện rõ nhất ý tưởng sử dụng mô hình lý thuyết trò chơi để điều tra hành vi của con người và kết quả có thể xảy ra dựa trên quá trình họ đưa ra quyết định.

Lý thuyết trò chơi và thị trường tiền điện tử

Khi được áp dụng cho thị trường tiền điện tử, các mô hình lý thuyết trò chơi đóng một vai trò quan trọng khi thiết kế một hệ thống kinh tế an toàn và không cần trung gian, chẳng hạn như Bitcoin. Ví dụ tốt nhất cho việc áp dụng lý thuyết trò chơi vào thị trường tiền điện tử là thuật toán Proof – of – Work cùng cơ chế chịu lỗi Byzantine của Bitcoin.

Việc ứng dụng Proof – of – Work vào Bitcoin cũng tương đương với bài toán Song đề Tù nhân mà mình vừa nêu bên trên thôi. Proof – of – Work sẽ khiến cho những node tham gia hệ thống cố gắng chọn phương án tối ưu nhất để kiếm lời cho bản thân.

Vì nền tảng blockchain của Bitcoin được thiết kế như một hệ thống phân tán – với nhiều node được phân phối xung quanh các vị trí khác nhau – nên nó cần dựa vào sự phối hợp của các node này trong việc xác thực các giao dịch và block. Tuy nhiên, các node này không thực sự có thể tin tưởng lẫn nhau. Vậy làm thế nào một hệ thống như vậy có thể tránh được hoạt động độc hại? Làm thế nào một blockchain có thể ngăn chặn việc bị phá hoại bởi các node không trung thực?

Một trong những tính năng quan trọng nhất của mạng Bitcoin giúp bảo vệ nó khỏi những hoạt động độc hại là cơ chế đồng thuận Proof of Work. Nó áp dụng các kỹ thuật mật mã khiến quá trình đào coin rất tốn kém và đòi hỏi cao, từ đó tạo nên một môi trường đào coin mang tính cạnh tranh cao. Do đó, nền tảng của tiền điện tử dựa trên PoW thúc đẩy các node được đào hành động trung thực (để họ không có nguy cơ mất tiền đã đầu tư). Ngược lại, bất kỳ hoạt động phá hoại nào nhanh chóng bị trừng phạt. Các node được khai thác có hành vi không trung thực có thể sẽ mất rất nhiều tiền và sẽ bị đuổi khỏi mạng. Do đó, quyết định hợp lý và tối ưu nhất được đưa ra bởi một miner là hành động trung thực và giữ an toàn cho blockchain.

 

Kết bài

Nhờ có sự kết hợp giữa Lý thuyết Trò chơi và Mật mã học, cơ chế đồng thuận Proof – of – Work đã có thể mang lại tính phi tập trung cùng khả năng chống chọi những cuộc tấn công từ bên ngoài cho Bitcoin cùng các đồng Cryptocurrency khác.

Đối với mình, Lý thuyết Trò chơi cũng còn có khả năng áp dụng vào việc đầu tư và giao dịch, bởi khả năng mô phỏng hành vi người dùng của nó. Bằng cách áp dụng Lý thuyết Trò chơi, Nhà đầu tư có thể tối ưu hóa xác suất chiến thắng khi vào lệnh của mình. Tuy nhiên, mình sẽ giải thích điều này trong một bài viết khác. Đừng quên theo dõi trang Facebook của mình tại đây và Subcribe Youtube tại đây để có thể nhận được những cập nhật mới nhất từ Cryptohub.vn nhé!

 

You may also like