Dự án Blockchain Góc Trading Phân tích Thị trường Review

Binance Smart Chain: Centralized Decentralized Finance

single-image

I. Market Context

Thị trường Crypto 2020-2021 là một thị trường đặc biệt, nếu không muốn nói là điên rồ. Nếu như chỉ cách đây nửa năm, có ai đưa ra giả thuyết là XRP sẽ out ra khỏi top 5 Coinmarketcap, hay BNB sẽ lọt vào top 2 Coinmarketcap, người đó sẽ bị coi là điên rồ.

Tuy nhiên năm Covid thứ 2 của thế giới đã chứng minh rằng, đây là một năm diệu kỳ. Tại thời điểm viết bài, Binance Coin đang đứng chễm trệ tại top 3 Coinmarketcap, chỉ sau Bitcoin và Ethereum, trong khi XRP của Ripple bị đẩy xuống vị trí thứ 7.

binance_coin_on_top_three_after_covid
Bảng xếp hạng Coinmarketcap

Điều gì đã làm nên câu chuyện thần kỳ của Binance? Và liệu đây là khởi đầu của một ETH thứ 2, hay sẽ là một Mt.Gox thứ 2? Có quá nhiều câu hỏi được đặt ra, mà không ai biết câu trả lời. Tuy nhiên thông qua bài phân tích này, mong bạn đọc sẽ hiểu được phần nào về cơn sóng FOMO BNB, cũng như tự tìm ra được câu trả lời về việc liệu có nên đầu tư dài hạn vào BNB hay không. 

II. Binance Chain vs Binance Smart Chain

1. Từ sự ra đời và thất bại của Binance Chain.

Nhìn lại 2020-2021, thì BNB quả thật là một trong những câu chuyện thần kỳ nhất của làng Crypto. Đầu năm 2020, đã có lúc BNB chạm mốc 8$ cùng với cú Black Swan ngoạn mục Black Thursday tháng 3. Kể từ lúc đó, BNB đã gia tăng liên tục, và đạt đỉnh ATH gần 300$ vào đầu 2021 cùng với Binance Smart Chain đang trên đà soán ngôi ETH. 

Câu chuyện này thực chất đã bắt đầu từ rất là lâu trước đó, với đầy đủ thăng và trầm cùng với thị trường Crypto. Và để được hỏi là liệu nó có xứng đáng hay không, thì mình tin là BNB xứng đáng. Và mọi thứ bắt đầu từ tháng 3, chính xác là ngày 13 tháng 3 năm 2018, với một thông báo nhỏ từ Binance Team:

thong-bao-cua-binance-team
Thông báo của Binance team

Vào ngày 13/3/2018, Binance Chain chính thức được công bố. Một năm sau đó, vào tháng 4/2019, Binance Chain chính thức ra đời cùng với Binance DEX. Và không biết có phải vì ra đời ở trong downtrend hay không, nhưng Binance DEX cũng như Binance Chain đã … thất bại thảm hại.

Binance DEX – sản phẩm chính của Binance Chain không có người dùng. IDO đầu của Binance DEX – Raven Protocol, cũng như các dự án trên nền Binance Chain lúc đó đều có ROI âm sau khi list, mặc cho BNB vẫn bay.

Những lý do chủ yếu khiến cho Binance Chain thất bại có thể kể đến tốc độ (nhanh hơn ETH, BTC nhưng vẫn chậm hơn TRX hay các Blockchain 3.0 khác), cấu trúc (khó build do ít tài liệu hơn ETH vốn tồn tại từ lâu) và thiếu support từ các dự án cũng như tổ chức khác trong ngành. Tuy nhiên lý do chính khiến cho Binance Chain thất bại trong quan điểm của người viết bài đó chính là vào thời điểm 2019, Binance Chain không có DeFi và Money Game.

Có một điều cơ bản mà nhiều sàn giao dịch cũng như nhiều dự án Crypto đã vô tình quên mất sau khi trải qua một thời gian dài uptrend. Đó là nguồn tiền mới sẽ chỉ đổ vào, khi nó có khả năng đẻ thêm tiền. Hay nói cách khác, không có Money Game, thì sẽ không có game nào cả. Nhìn lại mà xem, ICO, MLM/Lending, IEO v.v… tất cả đều lên khi mọi người cùng kiếm được tiền. Khi mọi người cùng kiếm được tiền, mọi người sẽ rủ thêm người tham gia. Trong giới tài chính, không có hình thức PR/Marketing nào tốt bằng việc tăng giá. 

Thực chất, Binance và CZ đã làm rất tốt điều này trong suốt 2018 lẫn 2019. Việc Binance sống tốt qua mùa downtrend là minh chứng rõ ràng cho việc CZ và Binance giỏi làm tiền cũng như thu hút người chơi thế nào. Nhưng với Binance Chain và Binance DEX, có thể họ đã có một bước đi nhầm lẫn. Trong suốt 2018-2019, đa số Volume trên Binance đều đến từ Market Maker dùng bot để đẩy giá cũng như bơm thổi. Và trên Binance Chain cũng như Binance DEX, không có Orderbook, không có lệnh limit và cũng không có bot.

danh-sach-cac-du-an-list-binance-sau-3-thang
Danh sách các dự án list Binance DEX sau 3 tháng.

Trong danh sách bên trên, chúng ta thấy chỉ có 10 cái tên là có ROI dương sau khi list sàn, còn lại hầu hết đều âm khá mạnh. Đây là hậu quả đến từ nhiều yếu tố, nhưng yếu tố lớn nhất có lẽ nằm ở việc đó đều là những dự án bình thường, và không có khả năng cho người dùng kiếm tiền. Và khi người dùng không kiếm được tiền, thất bại là điều dễ hiểu.

Và dĩ nhiên, DeFi và Yield Farming là một yếu tố làm thay đổi cuộc chơi. DeFi và Yield Farming không chỉ giúp người dùng bình thường kiếm tiền, mà nó còn làm thêm được một việc nữa tưởng chừng như không thể sau bong bóng ICO: Quảng cáo và giúp tiền mới đẩy vào thị trường. Hơn thế nữa, Uniswap và AMM còn giúp cho một thế hệ nhà đầu tư mới ra đời: Thế hệ Market Buy, chỉ cần nhấn swap không cần biết Orderbook.

Nhưng Binance Chain cùng Binance DEX không thể làm được điều này, vì nó không hỗ trợ Smart Contract và EVM, 2 điều tối quan trọng của DeFi. Và dĩ nhiên sau thất bại lần đầu, CZ đã học được rất nhiều kinh nghiệm trước khi ra mắt Binance Smart Chain. Và lần này, Binance đã thành công.

2. Cho đến sự thành công của Binance Smart Chain…

Có lẽ không quá lời khi nói rằng đến thời điểm hiện tại, Binance Smart Chain là một thành công rực rỡ của Binance. BNB lọt top 3 Coinmarketcap, PancakeSwap volume đạt 1.1 tỷ $, Venus Protocol TVL đạt 3.5 tỷ $các dự án DeFi lũ lượt chuyển qua Binance Smart Chain …. Tuy nhiên, để có cái nhìn toàn cảnh, chúng ta cần quay trở lại xuất phất điểm của Binance Smart Chain và những yếu tố khiến cho nó thành công trước đã. 

Binance-smart-chain-defi-landscape-nov-19-2020

Điều đầu tiên cần nhớ, đó là việc Binance Smart Chain KHÔNG phải là Binance Chain. Binance Smar Chain không phải là Layer-2 hay Off-chain, mà nó là một Blockchain riêng biệt, chạy song song cùng Binance Chain. Trên thực tế, Binance Smart Chain thậm chí còn có cấu trúc giống với Ethereum hơn là Binance Chain.

Được tạo ra vào tháng 9-2020, giữa tâm cơn bão DeFi, điểm khác biệt lớn nhất của BSC và Binance Chain nằm ở 2 yếu tố chính:

  • Hỗ trợ Smart Contracts.
  • Hỗ trợ tương thích với máy ảo Ethereum (EVM).

 Hai yếu tố này đã tạo nên điểm then chốt khiến cho BSC phát triển nhanh hơn hẳn các Blockchain DeFi còn lại, thậm chí cho cả Polkadot, Tron, NEO hít khói: tương thích với EVM cho phép các dự án dễ dàng chuyển công cụ và dApps từ ETH sang BSC. Ví dụ, Metamask hoàn toàn tương thích và có thể kết nối đến với BSC mà không cần quá nhiều nỗ lực. Điều này giúp cho cả các nhà lập trình viên lẫn người dùng có thể chuyển qua BSC một cách dễ dàng. 

Một câu hỏi khác được đặt ra, đó là vậy tại sao người dùng lại phải chuyển từ ETH qua BSC? 

Có 3 yếu tố để trả lời cho câu hỏi này: Proof of Staked Authority (PoSA), gas fees và chính bản thân hệ sinh thái Binance.

Đầu tiên, về cơ chế đồng thuận, Binance Smart Chain sử dụng Proof of Staked Authority. Đây là một cơ chế khá tương đồng với Proof of Stake của Polkadot, được tạo ra bởi Tiến sĩ Gavin Wood. Khác với Proof of Stake truyền thống, Proof of Staked Authority của Binance Smart Chain giới hạn số lượng Validator tối đa. Điều này tạo nên 2 kết quả chính. Đầu tiên là phí cũng như tốc độ trên Binance Smart Chain sẽ nhanh hơn so với PoS truyền thống. Kết quả thứ 2 đến từ điều này, sẽ là tính tập trung. Nhưng mình sẽ nói về điều này nhiều hơn ở phần sau của bài viết. 

Yếu tố thứ 2 khiến cho người dùng chuyển dần sang BSC, đó là phí gas trên Ethereum đang khá là kinh dị, nhất là những lúc thị trường pump/dump mạnh.

 
ethereum-gas-tracker-23-02-2021
Dữ liệu được truy xuất vào ngày 23/02/2021

Với BSC, chuyện này không xảy ra. Hoặc ít nhất, nó CHƯA xảy ra. Phí gas trên BSC khá rẻ, tùy từng thời điểm mà sẽ dao động quanh mức 2-4$. Tuy nhiên chúng ta phải nhớ 1 điều: Đó là BSC có chung cấu trúc với ETH, và ETH đã có một hệ sinh thái VÔ CÙNG đông đúc. Nhiều người sử dụng hơn, sẽ kéo theo nhiều traffic, việc nghẽn mạng và phí đắt là điều không thể tránh khỏi. Với BSC, điều này chưa xảy ra, vì hệ sinh thái trên Binance Smart Chain còn ít. Volume cũng như TVL mới chỉ đang tập trung vào 1 số dự án chính, vậy nên trong ngắn hạn, dĩ nhiên Binance Smart Chain sẽ có lợi thế hơn so với Ethereum. Nhưng trong đường dài, họ sẽ phải tìm cách để vượt qua những vấn đề mà Ethereum cũng gặp phải.

Và lý do cuối cùng để khiến cho làn sóng BSC đang càng ngày càng lan rộng, kèm theo các dự án mới đang đổ về BSC càng nhiều chính là sức mạnh của hệ sinh thái Binance. Hãy nhìn lại 1 chút về những gì Binance đang có trong mùa uptrend này. 

Họ đang là sàn spot có volume lớn nhất thế giới. Đồng thời, volume phái sinh của họ cũng đang ở vị trí dẫn đầu. Họ có sẵn một số lượng người dùng lớn, hệ sinh thái vốn mạnh với vô vàn dự án từ Launchpad cho đến Launchpool. Về marketing, họ đang là một trong những đơn vị marketing mạnh nhất trên Twitter, từ Twitter của Binance đến CZ. Thậm chí Armanda Cerny – siêu mẫu playboy nổi tiếng cũng làm affiliate/quảng cáo cho họ. Và bạn hãy thử tưởng tượng chu trình của một người chơi mới như sau. Đầu tiên, họ chuyển tiền từ tài khoản ngân hàng hoặc thẻ visa vào Binance thông qua cổng Fiat. Nếu không có Fiat tại nước của người chơi, người chơi có thể mua Crypto trực tiếp không mất phí thông qua Binance P2P. Sau đó, họ có thể trực tiếp mua coin Spot trên app, hoặc chuyển tiền và mua các dự án trên BSC chỉ thông qua 1 cú bấm. Điều này tiện hơn rất nhiều, so với những thứ người dùng phải làm để mua Crypto trên Uniswap. Và vì khả năng này, BSC sẽ còn phát triển mạnh trong tương lai. Tuy nhiên, đây cũng là một trong những lo ngại chính của người viết về sự phát triển của hệ sinh thái này – độc tài và tập trung.

3. Cho đến những lo ngại về sự độc quyền.

Hãy lộn lại lịch sử một chút, về nước Mỹ thời cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20. Vào năm 1911, một phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ đã tạo cơ sở để cho toàn bộ ngành công nghiệp Mỹ đi lên. Đó là phán quyết giải thể Standard Oil – tập đoàn dầu khí lớn nhất nước Mỹ, sở hữu bởi John D. Rockefeller. 

Nói qua một chút, thì John D. Rockefeller là người đàn ông giàu nhất nước Mỹ thời đó, với giá trị tài sản ròng ước tính là 418 tỷ đô la Mỹ (tính theo giá trị 2019). Rockefeller giàu lên nhờ vào việc thành lập Standard Oil, là một trong những người đi đầu với First mover advantages trong ngành dầu khí Hoa Kỳ. Đỉnh điểm, Rockefeller từng kiểm soát 90% tổng lượng dầu tại Mỹ nhờ vào chiêu bài thâu tóm và độc quyền. Nói một cách đơn giản, bất kỳ đối thủ nào của Rockefeller đều bị ông mua lại, cho đến khi cánh tay của ông vươn xa đủ để kiểm soát toàn bộ ngành công nghiệp dầu khí. Và tất nhiên, độc quyền là không tốt cho sự phát triển. Absolute power corrupt absolutely.

Bây giờ, hãy quay về hiện tại. Trong ngành công nghiệp Blockchain hiện tại, có một người đàn ông đi trước và có được First mover’s advantages. Ông ta thành lập Sàn giao dịch có khối lượng lớn nhất thế giới. Ông ta đủ tiền để nuốt chửng các đối thủ bé hơn. Thậm chí, không cần mua lại, khách hàng tự động chuyển sang dùng sản phẩm của ông ta, chỉ đơn giản vì các sản phẩm của đối thủ không thể nào chạy theo kịp. Hệ sinh thái của ông ta bao gồm hầu hết những dự án tốt nhất của thị trường. Ông ta mua lại cả những cơ quan đánh giá độc lập (ví dụ Coinmarketcap). Không có chỗ nào là không có bàn tay của ông ta vươn tới. Chắc nói đến đây, bạn đã tự biết người đàn ông này là ai. Trong trường hợp bạn chưa biết, thì đó chính là:

CZ-CEO-of-Binance
CZ - CEO Binance

Đây cũng chính là vấn đề lớn nhất của toàn bộ hệ sinh thái Binance và Binance Smart Chain. Với việc số Validator trên BSC bị giới hạn VÀ gần như bị kiểm soát bởi CZ lẫn Binance, đó không phải là một Blockchain phi-tập-trung nữa. Và DeFi trên BSC thực chất là CeDeFi, tức Kinh tế Phi tập trung Tập trung. Có người sẽ nghĩ rằng, ồ, điều đó thì đâu có gì là vấn đề quá đâu. Binance sẽ tự biết đâu là đúng, đâu là sai để phân xử mà. 

Nếu vậy chắc họ đã quên câu chuyện tháng 5/2019. Thời điểm đó, Binance từng bị hack hơn 7,000 BTC, một con số trị giá hàng chục triệu $. Và CZ đã “mạnh dạn” đưa ra đề xuất rằng các thợ mỏ nên hợp tác để “rollback” lại toàn bộ Blockchain của Bitcoin, nhằm đưa 7,000 BTC đấy về lại ví của Binance, cũng như là đưa toàn bộ các giao dịch Bitcoin ngược trở lại trước thời điểm Binance bị hack. Đấy là một ý kiến, không những ngu ngốc, mà còn sẽ phá hủy toàn bộ tính chất phi tập trung của Blockchain, cũng như toàn bộ ngành công nghiệp này.

You may also like