Dự án Blockchain Review Uncategorized

Solana (SOL) Report: Blockchain đáng theo dõi nhất 2021.

single-image

I. Market Context

Hiện tại tại thời điểm viết bài, đang có hơn 7.000 loại tiền điện tử đang tồn tại trên thị trường. Hầu hết các dự án đều viết trong whitepaper của mình rằng, tao là duy nhất. Không có đồng Crypto nào làm được những điều như bọn tao làm. Và hầu hết chúng cũng sẽ thất bại. Vấn đề của hầu hết thị trường Crypto, đó là ai cũng “gáy” rất là to, nhưng kết quả lại không thật sự ấn tượng. Điều này xảy ra do cho dù họ hứa hẹn mang đến tương lai, nhưng những gì đa phần các dự án Crypto thực sự làm là lặp lại những phương thức của quá khứ. Tất cả đều cố gắng mang đến bảo mật và tốc độ, nhưng tất cả đều xây dựng trên ETH và gặp phải những vấn đề của ETH.

Solana là 1 dự án không gặp phải tình trạng này. Solana là 1 dự án thực sự thú vị, với việc nó focus vào 1 trong những yếu tố đơn giản nhất mà ít ai để ý đến: Thời gian. Từ khi còn ở trên giấy tờ, Solana đã là 1 dự án vấp phải nhiều chê bai. Đến bây giờ, khi những sản phẩm đầu tiên đang xuất hiện trên nó (SERUM DEX), nó vẫn vấp phải nghi ngờ do thị trường DeFi đang dần bước vào downtrend. Tuy nhiên, bỏ vấn đề giá cả sang 1 bên, SOL đang thực sự có nhiều thế mạnh để cạnh tranh cùng 2 ông kẹ ETH và DOT. Trong bài review/report này, mình sẽ giải thích cho bạn đọc hiểu về bản chất của dự án, cũng như góc nhìn cá nhân của mình về tương lai của SOL. Và tất nhiên, mình luôn có 1 vùng mua nhỏ ở cuối bài.

 

II. Lịch sử của dự án.

Tên của dự án bắt nguồn từ chính bãi biển cùng tên tại California – bãi biển Solana nơi mà CEO của dự án Anatoly Yakovenko sinh sống. Anatoly đã sống tại đây từ bé, và dành ít nhất là 12 năm để làm việc trong mảng phát triển công nghệ tại Qualcomm.

Bãi biển Solana nơi khai sinh ra dự án. Sol có nghĩa là mặt trời trong tiếng Latin.

 

Xuất phát từ 1 kỹ sư/nhà khoa học tại Qualcomm, Anatoly chỉ thực sự quan tâm đến Crypto từ 2017. Lúc mà cả thị trường đang FOMO, ông nhận ra rằng tốc độ của Blockchain thực sự rất tệ, và đồng thời ông cũng nhận ra việc thuật toán SHA256 của Bitcoin cũng có thể được dùng để tạo ra 1 “chiếc đồng hồ” trên Blockchain.

Tại sao lại là “đồng hồ”? Anatoly đã vẽ ra 1 lý thuyết, đó là ông “đóng khung thời gian” vào từng transaction 1 trên Blockchain. Bằng cách này, ông có thể tạo ra 1 Blockchain vừa có khả năng scale nhanh, vừa có khả năng bảo mật tốt. Và thế là, whitepaper của Solana đã ra đời từ tháng 11-2017.

 

III. Tổng quan về Solana.

Solana là 1 Blockchain tốc độ cao, hướng đến việc hỗ trợ smart contracts và các ứng dụng phi tập trung Dapps. Solana sử dụng thuật toán đồng thuận Proof-of-stake, kết hợp với việc “đóng khung thời gian” các giao dịch để đạt được tốc độ tối đa cùng hiệu quả cao.

Điều này cho phép Solana xử lý 50 – 65.000 TPS (giao dịch 1 giây), và có thể lên đến hơn 70.000 theo lý thuyết. Và khác với các Project khác như Polkadot hay ETH, SOL là blockchain thuần (Layer1) chứ không kết hợp cùng 1 chain khác (Layer 2).

Solana vs các Blockchain khác.

 

Solana được thiết kế với một tầm nhìn thực sự rất dài hạn. Điều này đến từ việc founder của dự án – Anatoly Yakovenko vốn là 1 kỹ sư công nghệ thông tin tại Qualcomm, và ông nhận thức rõ được rằng các công nghệ truyền thống về cơ bản đều gia tăng tốc độ/khả năng xử lý của mình lên gấp đôi sau mỗi năm.

Và tất nhiên, với việc là 1 dự án mạnh về mặt công nghệ như Solana, team của họ cũng bao gồm nhiều kỹ sư đến từ Qualcomm, Google, Apple, Microsoft, Dropbox…. Vậy nên rất nhiều công nghệ được sử dụng trong dự án có sự kế tương đồng với thiết kế và triết lý của Google và Microsoft.

Vậy thực sự, Solana hoạt động như nào?

 

IV. Cơ chế hoạt động của Solana.

1. Tổng quan cơ chế hoạt động

Note từ tác giả: Solana và cơ chế của nó tương đối phức tạp. Bạn có thể bỏ qua phần này nếu muốn, nhưng đây là kiến thức nên đọc để hiểu rõ hơn về dự án cũng như việc tại sao bản thân người viết bài và nhiều quỹ lớn cũng đang khá tin tưởng vào tương lai của Solana.

Thay vì dùng 1 cơ chế đồng thuận duy nhất như Proof Of Stake, Solana đã gắn Proof Of History (PoH) vào trong, biến nó thành 1 phần của Proof of Stake của mình.

Cơ chế PoH của Solana đánh dấu thời gian (timestamping) mỗi khi có 1 giao dịch phát sinh và được ghi lại trên Blockchain của SOL. Trên Blockchain của SOL, cứ mỗi 0.4s 1 Block lại được sinh ra ( so với ETH là 15s, và BTC là 10 phút). Song song với PoH, Solana sẽ sử dụng cả POS cùng thuật toán SHA-256 của Bitcoin để xử lý các giao dịch. Tuy nhiên thay vì Bitcoin dùng SHA256 để “giải quyết” các “bài toán” nhằm đẻ ra Block mới vào chain, Solana sử dụng SHA256 để đánh dấu khung thời gian vào hệ thống. Chính cơ chế này khiến cho Solana đang tự tin cạnh tranh ngôi vị Blockchain NHANH NHẤT thời điểm hiện tại.

Nếu bạn vẫn chưa hiểu, mình sẽ nói 1 cách ngắn gọn hơn về cơ chế hoạt động của SOL. Hầu hết Blockchain hiện nay đều sử dụng PoW hoặc PoS, và hoạt động trên cơ chế “Đồng bộ hóa”. Ví Blockchain như 1 mạng lưới khổng lồ gồm nhiều máy tính, thì với cơ chế PoS và PoW, khi có vấn đề các máy tính trong mạng lưới sẽ giao tiếp với nhau, và đồng bộ với nhau cùng 1 lúc trước khi tiến tới xử lý các vấn đề tiếp theo. Các máy tính đó còn được gọi là Node.

Với Solana, mỗi node sẽ tự chạy đồng bộ mà không cần phải kết nối với nhau. Ai chơi game trên Steam mà dùng Steamguard sẽ thấy có chút điểm tương đồng.

 

Còn với Solana, mỗi node là 1 chiếc đồng hồ, tự chạy. Nhưng chúng sẽ được lập trình sẵn và quy ước sẵn từ trước, sao cho khi có vấn đề xảy ra, tự chúng có thể xử lý mà không cần phải giao tiếp với nhau. Chính vì không cần bước “đồng bộ” như vậy, Solana sẽ nhanh hơn rất nhiều nếu so với ETH.

 

2. Core products/MVPs

Thực ra, không chỉ có mỗi vậy. Theo như Whitepaper của Solana, Solana có ít nhất 8 MVPs, 8 công nghệ đột phá để giúp cho hệ thống của Solana đứng ra thách thức các ông lớn khác. Những công nghệ của Solana bao gồm:

– Proof of History (POH): Như giải thích bên trên.

– Tower BFT – Phiên bản được tối ưu hóa thông qua PoH của PBFT

– Turbine – giúp truyền các khối đi nhanh hơn.

– Gulfstream – giao thức “chống nghẽn mạng lưới”, giúp giảm thiểu “unconfirm transaction” như trên BTC hay ETH.

– Sealevel: Giúp các Smartcontract có thể được chạy song song cùng nhau.

– Pipelining: Tối ưu hóa TPU (Transaction Processing Unit).

– Cloudbreak: Giúp tối ưu hóa bộ nhớ của các Nodes chạy trên hệ thống, giúp tăng tốc độ giao dịch.

– Archivers: Tính năng này đang được xây dựng, về cơ bản nó sẽ có tác dụng như 1 sổ cái để ghi lại giao dịch khi mà hệ thống trở lên quá lớn.

Nhiều như vậy, nhưng theo quan điểm của người viết bài, quan trọng nhất là PoH, Sealevel và Gulfstream.

Các sản phẩm chính của Solana.

 

Sealevel khiến cho Blockchain của Solana có khả năng nhận diện các giao dịch bị trùng lặp, và xử lý chúng cùng lúc với nhau. Gulfstream về bản chất giúp các node chuẩn bị và luôn sẵn sàng xử lý giao dịch từ trước cả khi giao dịch trên hệ thống được bắt đầu, làm giảm thiểu khả năng nghẽn.

Với Solana, tất cả product của họ đều là bánh xe trong 1 cỗ máy, với mục tiêu duy nhất là giúp hệ thống nhanh nhất có thể.

Hãy tưởng tượng một công ty với số nhân viên rơi vào tầm 200 người (Tương ứng với số node/validators của Solana trong khoảng thời gian hiện tại. Một công ty bình thường, thì sẽ có nhiều ban/bệ khác nhau (ví dụ như Kế toán, Kho, Nhân sự v.v…). Không ai dính dáng vào việc của ai. Nhưng tại Solana, TẤT CẢ nhân viên đều có thể biết cách làm TẤT CẢ mọi việc. Người của ban HR có thể làm việc của ban Kế Toán. Hơn nữa, cứ thỉnh thoảng, một nhân viên (chúng ta vẫn đang nói về nodes) của Solana sẽ được chọn ngẫu nhiên có tính toán để trở thành boss trong 1 khoảng thời gian nhất định. Trong khoảng thời gian này, boss sẽ đóng vai trò then chốt và quyết định những yếu tố quan trọng trong công ty.

Và mặc dù người được chọn làm boss là hoàn toàn ngẫu nhiên, tất cả nhân viên đều sẽ danh sách 10 người tiếp theo được làm “boss” là ai. Điều này cho phép phân chia công việc đến từng người một trở nên nhanh chóng hơn. (Tính năng chính của Gulfstream là đây).

Và bất cứ khi nào boss đưa ra quyết định quan trọng, quyết định đó đều được “đóng khung thời gian” lại, và được gửi về các phòng ban THÍCH HỢP với quyết định đó để kiểm tra chéo 1 lần nữa. Nếu được approve, quyết định đó sẽ được ghi lại và thêm vào cơ sở dữ liệu của công ty (Blockchain). Và đó là cách mà 1 transaction hay 1000 transaction diễn ra trên Blockchain của Solana tại cùng 1 thời điểm.

 

3. TL;DR. Lười đọc thì đọc phần này.

Nếu bạn vẫn ngại/lười đọc, hay chỉ đơn giản là bạn mới tìm hiểu về Blockchain và thấy mọi thứ còn khó hiểu, bạn có thể skip đến phần này.

Điểm chính, quan trọng nhất, và là điều khiến cho Solana khác biệt, nằm ở việc mỗi nodes trên Solana lại có 1 chức năng khác nhau. Tuy nhiên các nodes này lại chạy song song mà không cần phải giao tiếp trực tiếp với nhau. Điều này khiến Solana đang giải quyết cái vấn đề lớn nhất mà ETH đang gặp phải: Hoặc là chọn tốc độ, hoặc là chọn bảo mật. Cơ chế hoạt động của Solana cho phép Blockchain có thể scale lên tốc độ rất nhanh, mà vẫn giữ nguyên tính bảo mật/an toàn của toàn bộ Blockchain. Với Solana, 1 nodes có thể chịu trách nhiệm cho việc xử lý giao dịch trên Serum DEX, trong khi 1 node khác có thể chịu trách nhiệm xử lý giao dịch cho 1 dự án hoàn toàn khác, mà vẫn đảm bảo cả tốc độ lẫn an toàn.

Tại sao điều này, hay tất cả những điều trên lại quan trọng? Nếu như đã đọc Series bài viết về DeFi của mình, bạn sẽ hiểu được những vấn đề mà DeFi đang gặp phải. Có thể cách đây 2 năm, tốc độ của ETH hay TRX đã là đủ. Nhưng với việc DeFi đang phát triển với tốc độ chóng mặt, các dự án DeFi phải chuẩn bị trước cho việc họ SẼ đối mặt với việc HÀNG TRĂM TRIỆU NGƯỜI có thể sử dụng DeFi. Với ETH hiện tại, chỉ cần 100.000 người sử dụng/giao dịch 1 lúc cũng đủ khiến hệ thống nghẽn, phí gas cao rồi. Blockchain như 1 con đường. Đường mà xấu xí gập gềnh thì sẽ chẳng có ai muốn đi trên đó đâu.

Và Solana đang cố gắng để tạo nên 1 con đường đủ nhanh để phục vụ cho tất cả mọi người. Hay như CEO của dự án, Anatoly Yakovenko đã chia sẻ:

 

Imagine in 1996 if someone told you that the internet was going to become 3 billion people and we’re just going to connect them and get them to share pictures of their cats, and that’s going to be worth half a trillion dollars. Blockchain, is now the same.

 

 

Quả thực, Solana là 1 dự án vô cùng tiềm năng. Bản thân người viết bài sau khi nghiên cứu từ Whitepaper cho đến kiểm nghiệm thực tế những gì Solana đã và đang làm được thì vô cùng phấn khích.

Tuy nhiên có 1 khoảng cách cực lớn trong giới Crypto giữa “Công nghệ tốt” và “Giá tốt”. Có những dự án siêu tốt, nhưng giá token cứ mãi lẹt đẹt, trong khi những dự án có phân tích cơ bản cực tệ, ứng dụng kém lại lên giá vù vù. Và có khả năng cao, Solana sẽ là 1 dự án như vậy: Công nghệ tốt nhưng sẽ gây ra vô vàn đau thương với giới holders. Phần 2 sẽ đi sâu hơn vào bàn luận về giá cả, cũng như tương lai của Solana.

 

V. Solana Token và những gì đang chờ đợi phía trước.

Solana hiện đang sử dụng token SOL làm token Native cho toàn bộ mạng lưới. Cũng như POS truyền thống, SOL có 2 tính năng cơ bản là dùng để trả phí giao dịch và Stake để trở thành Nodes trên mạng lưới.

Trong tương lai, SOL sẽ được dùng để vote những thay đổi quan trọng trên Solana. Ngoài ra, SOL là token giảm phát (sẽ được burn dần, giảm số lượng tổng cung đi, khiến giá trị của nó sẽ tăng dần theo thời gian).

 

 

1. Lịch sử ICO của SOL.

Xét về lịch sử, SOL được ICO từ 2018, giữa thời downtrend của toàn bộ market. Tổng cộng, SOL đã có 5 vòng gọi vốn với 25 triệu $ gọi được.

Seed round của SOL, bắt đầu vào tháng 3/2018 đã gọi được 3.2 triệu $ với giá 0.04$/SOL. Founding Round của SOL gọi được 12.6 triệu $, với giá 0.2$/Token từ tháng 6/2018. Validator Round (Gọi vốn cho Nodes) của SOL đã gọi được 5.7 triệu $ từ tháng 7/2019 cùng với testnet của dự án. 2 vòng cuối cùng của SOL diễn ra vào đầu năm nay, Public sale, gọi được tổng cộng hơn 4 triệu $, khoảng giá rơi vào tầm 0.22-0.25$.

Gọi vốn của SOL cũng bao gồm luôn việc dự án sẽ luôn đảm bảo mua lại SOL với giá 0.2$, biến nó thành ICO x10 nếu tính tại thời điểm hiện tại.. Nghe có vẻ yên tâm đúng không?

Nhìn qua Token Allocation, thì SOL đã bán ra tổng cộng 37.85% tổng token, một con số tương đối ổn, gây vốn tổng cộng tầm 25 triệu $, không quá nhiều, không quá ít. Team của SOL cũng chỉ nắm có 12% SOL cho mình, đặt số phận giá Token trực tiếp vào tay của các quỹ đầu tư trong ngắn hạn. Hơn 38% token của SOL sẽ được dành cho cộng đồng, đảm bảo tính Phi tập trung (Decentralization).

Tổng cung của SOL ban đầu là 500 triệu đồng. Sẽ giảm dần sau thời gian. Nếu đặt tầm nhìn SOL trở thành 1 Blockchain nền tảng như ETH, TRX, NEO v.v… thì thật sự vốn hóa của SOL hoàn toàn có khả năng lên đến … 1 tỷ $, chưa kể coin burn. Vậy tại sao, mình kỳ vọng cao, nhưng lại nói SOL hoàn toàn có khả năng trở thành nỗi đau với holders?

 

2. Đánh giá giá token SOL.

Tất cả chỉ vì 1 lý do duy nhất: Vesting Schedule, hay còn gọi là lịch Unlock của SOL. Thay vì unlock dần qua từng năm, GẦN NHƯ TẤT CẢ token SOL đều sẽ được unlock ra ngoài thị trường khi mainnet của SOL ra mắt. Và theo như dự kiến, mainnet SOL sẽ ra mắt vào tháng 1/2021, tức là trong vòng 3-4 tháng nữa.

Lịch thả token của SOL.

Bạn còn nhớ QKC hay FET chứ? Việc Unlock 1 cục token chưa bao giờ có giá trị tích cực đến giá token cả. Hiện nay, giá của SOL trên sàn đang loanh quanh ở mốc 2$. Hầu hết người mua đều mua SOL được ở giá 0.2$. Vậy nên nếu đủ volume, 1 khối lượng khổng lồ sẽ được xả xuống đầu “cá con”, tức những trader ngây ngô không tìm hiểu kỹ về giá.

Với mức giá 1$, thì vốn hóa của SOL cũng đã đạt mốc 500 triệu $, và những ai mua ICO hay Private sale cũng đã x5 tài khoản rồi. Nó là 1 mức lạm phát thực sự tương đối lớn trong 1 khoảng thời gian ngắn.

Chính vì vậy ngay khi mainnet của SOL ra mắt, mình sợ rằng sẽ có 1 cây cột siêu dài chọc thẳng xuống dưới cả 1$, và shakeout tương đối nhiều holders đã lỡ mua vào đợt uptrend vừa rồi.

Bản thân người viết bài, mình sẽ quan sát cẩn thận giá Token SOL quanh vùng 0.5-0.8$. Đối với mình đây là những vùng có thể chấp nhận rủi ro để nắm giữ lâu dài 1 dự án có khá nhiều triển vọng như này.

 

VI. Đánh giá tổng quan về dự án.

Trong 1 buổi interview với Coingecko, CEO của dự án đã đặt ra 1 câu hỏi khá thú vị: Điều gì sẽ xảy ra nếu 1 ngày nào đó, các sàn DEX sẽ vượt qua các sàn CEX về tốc độ lẫn phí?

Hiển nhiên, câu trả lời sẽ là người dùng sẽ chuyển qua DEX. Vừa ẩn danh, vừa an toàn, lại không sợ thao túng giá cả. Và toàn bộ dự án Solana được lập nên chỉ để phục vụ cho mục đích đó: Biến tương lai mà DeFi có thể phục vụ cho số đông thành hiện thực. Và nhìn vào những gì Solana đã, đang làm được, họ hoàn toàn có khả năng thực hiện điều đó. Đầu tháng 10/2020 vừa rồi, Solana còn công bố ra mắt Wormhole, một sản phẩm nữa giúp người dùng convert token ERC20 trên chuẩn ETH sang chạy trên Blockchain của Solana, giúp tăng thanh khoản cho toàn bộ cả Serum DEX lẫn Blockchain của SOL.

Tuy nhiên, vấn đề hiển nhiên của dự án đó là lịch unlock token quá… bá đạo. Với việc tự nhiên số lượng SOL lưu thông tăng từ 15% lên 95% trong vòng vài ngày, chắc chắn sẽ tạo ra 1 cú dump có thể báo trước, ngay cả với thị trường Crypto. Thật sự sẽ rất khó để tìm ra cách nào khiến cho token SOL không dump vào khoảng thời gian đó. Và khi mà giá dump mạnh, chắc chắn sẽ tạo ra càng nhiều panic sell, khiến giá dump còn mạnh hơn trước đó.

Tất nhiên, điều này chả ảnh hưởng gì đến sự phát triển của SOL trong tương lai dài. Dự án vẫn sống, tiền vẫn nhiều, và kể cả giá token có rớt từ 3$ về 0.3$, thì bất kỳ ai mua sớm cũng vẫn có lãi. Nhưng holders hay những người tin tưởng vào giá dự án sai thời điểm thì khác. Thật sự rất khó để nói điều gì sẽ xảy ra, nhất là với cộng đồng Việt Nam vốn … lười đọc và hay đi tạo FUD.

Một thách thức nữa dành cho SOL, đó là 2 đối thủ chính của nó cũng đang mấp mé ở quanh đây. Ethereum 2.0 chuẩn bị ra mắt, và Polkadot vẫn đang hàng ngày phát triển. Tất nhiên là SOL vẫn tự hào mình không cần dùng Layer 2 như ETH và DOT, vì thế tăng tốc độ và bảo mật. Nhưng thực sự thì người dùng bình thường đâu có quan tâm đến điều đó, họ đâu quan tâm công nghệ đằng sau dự án là gì? Miễn là mọi thứ hoạt động ngon, khoản đầu tư của họ vẫn sinh lời, thì trong mắt người dùng và truyền thông, dự án đấy vẫn là dự án tốt. Còn nếu holders chia 5 xẻ 7 sau khi mua token ư? Chắc chắn dự án đó sẽ bị gắn mác scam dù không làm gì sai cả. Nhưng biết sao được, đây là game tài chính, chứ không phải game công nghệ.

Nhìn chung, Solana là 1 dự án khả là hứa hẹn. Sam Bankman-Fried, CEO của FTX và Alameda Research rất tin tưởng vào tương lai của dự án, và ông không phải là người duy nhất. Solana có Chainlink, Civic, Terra v.v… là partner/member của hệ sinh thái. Họ có hàng loạt các quỹ đầu tư lớn đứng sau.

Team của Solana cũng rất mạnh về mặt kỹ thuật, với background tương đối khủng. Và cho dù còn chưa mainnet, Solana đã đạt được tương đối nhiều thành tựu. Rõ ràng, Solana không phải 1 dự án dành cho những nhà đầu tư nào muốn nhảy vào và kiếm lời nhanh quick money. Ngựa hay là ngựa chạy đường dài. Nếu TRX còn sống được 4 năm và vẫn phát triển, chả có lý do gì chúng ta không tin vào tương lai dài hạn của SOL cả.

Còn giá SOL ngắn hạn thì sao? 

Hiện tại, vào thời điểm viết bài, SOL đã phá vỡ mức support vô cùng quan trọng tại vùng 2.4$. Sắp tới có khả năng giá sẽ quay lên backtest lại tiếp quanh vùng này. Tuy nhiên tương lai của nó chỉ thực sự tươi sáng khi nó giao dịch ổn định trên 2.6$. Ngay cả khi đó, target của SOL cũng sẽ không quá xa được. Khuyến nghị anh em không nên hold SOL tại thời điểm hiện tại.

Đừng quên follow channel Telegram của Cryptohub.vn để không bỏ lỡ những thông báo cũng như cập nhật mới nhất nhất về thị trường Crypto nhé!!

You may also like